Harvard University FAS Shield

  • Home
  • Introduction
  • Language and History
  • Course Information
  • Graduate Study
  • Resources for Study
  • Links
  • Volume 1
    Volume 2
    Volume 3

    Search:

    Volume 2, Fascicle 40
    Page 539

    01 tongki fuka sindaha hergen i dangse;

    02 juwan ilan de, dalingho hecen i šun dekdere hošoi ergi bira i

    03 dalin i tai be, ajige taiji, mergen daicing, uici be takūrafi dahabuha,

    04 gūsin sunja haha, hehe juse gūsin ilan, ihan juwan jakūn, eihen juwan

    05 nadan bihe, ding fujiyang de, uji seme buhe; 1/2

    06 hecen i šun dekdere derei tai be musei nikan cooha poo sindafi,

    07 tai gemu efujehe, tai i ninggude ninggun niyalma bucehe, jai funcehe

    08 nikan tereci tai be waliyafi dobori burulame genere be bošofi gemu

    09 waha, emu niyalma be weihun jafaha, tere tai de ju ts'anjiyang 2/3

    10 poo de goifi akū oho;

    11 tere inenggi, han ing ci tucifi dalingho hoton i šun tuhere ala

    12 i ninggude tefi, hecen be tuwame bisire de, yoto beile, han be ini ing

    13 de jihe seme arki nure dagilafi sarilara de, manggūltai beile, 3/4 han

    14 i baru hendume, sikse inenggi afara de, meni gūsai ambasa gemu feye

    15 bahabi, asan i emgi karun genehe meni gūsai bayara, darhan efu i

    Page 540

    01 gūsai fiyentehe de bisirengge be gaici ojoroo, han hendume, bi donjici

    02

    03 suweni fiyentehe be yaya takūrara unggire bade jing sitabumbi seme

    04 alambi kai, beile hendume, meningge yaya bade unggici fulu yabumbi

    05 kai, ainu 4/5 sitabumbini, han hendume, tuttu oci minde alaha niyalma

    06 holtohobi kai, muse mektefi fonjiki, alaha niyalma holtoci holtoho

    07 niyalma be waki, alaha niyalma inu oci, yabuhakū niyalma be waki

    08 seme dere fularafi jili banjime hendufi morilaha, tere gisun de

    09 manggūltai beile hendume, han serengge siden be hendumbi dere,

    10 mimbe canggi ainu bakcin 5/6 arafi gisurembi, han seme eitereme

    11 haldabašame banjici ojorakū oci, mimbe ainci waki sembidere seme

    12 hendume, loho be julesi obufi fesin be jafame seferdere de, ini emu

    13 eme de banjiha deo degelei taiji, sini arbušara mudan waka kai seme

    14 šukilara jakade, eteretele * genehe, tede beile jili banjifi amai 6/7 coco

    15 si mimbe ainu šukilambi seme loho be homhon ci emu to isime

    16 tucibuhe, tere be amba beile safi gasame, ini deo degelei ahūn be

    Page 541

    01 anatame unggihe, uttu facuhūn banjire anggala, buceci inu umesi kai

    02 seme gasara de, tereci han umai sehekū morin yalurengge nakafi, amasi

    03 tefi baita icihiyame 7/8 wajifi ing de jihe, han ing de jifi manggūltai

    04 beile be toome, han ama simbe ajigan i fonde mini jergi de ujiheo,

    05 sinde umai jaka salibuhakū bihe kai, si mini funcehe be etume jeme,

    06 mini gala be šame banjiha kai, amala si sini eniye be waha turgunde,

    07 ama de gung gaifi degelei fiyanggū i boigon de 8/9 han ama simbe

    08 dosimbufi ujihe kai, geren suwe sahakūn, si mimbe adarame sacici

    09 ombi, ura seme šuburefi budere isipi *, han niyalma buku baturu seme

    10 beyebe tukiyecere kooli akū seme, gurun be ujire doro dasara be gūnime,

    11 lata morin yalufi beyebe nomhon arame yabure jakade, mimbe dule

    12 inci budun sembi aise seme hendume, ini hiyasai baru loho tucibufi

    13 tehe ise ci ilire derelame ** beceme 9/10 hendume, suwembe mini

    14 gosime ujirengge ai baita, tere mimbe sacimbi seme loho tucibuci,

    15 suwe geli loho tucibufi mini jakade ainu ilinjirakū, giyang tai gung

    Page 542

    01 ni henduhengge, huwesi jafaci faitambi, suhe jafaci sacimbi sehebi kai,

    02

    03 tere loho jafaci mimbe saciki seme tucibuhe kai seme gasafi, monggo

    04 boo de dosika, dosifi tehekū uthai tucifi 10/11 mini gūniha be wacihiyame

    05 hendure, han ama akū oho de yasa de sabure hutu gamaci, karu

    06 gaijara bihe kai seme geren suwe gūnihakūn, yasa de sabure niyalma

    07 mimbe waki serede, suwe ainu ekisaka tuwame iliha, mini suwembe

    08 gosihangge tusa akū nikai seme jili wajirakū boode dosire tucire gasara

    09 dulimbade, manggūltai beile yamji duin 11/12 gucu gajime ing ni tule

    10 emu ba i dubede ilifi, niyalma takūrame bi omihon de duin hūntahan

    11 nure omifi, han deo i baru balai gisurehebi, mini angga ci tucike

    12 gisun be bi umai sarkū, han de mini waka be alime hengkileki seme

    13 takūraha manggi, han, yangguri efu, darhan efu be takūrame mimbe

    14 inenggi waki 12/13 seme loho tucibufi yamji geli ainu jimbi, emgi jihe

    15 sele, anggara, suwe sini beile be gajime jihengge meni ahūn deo be

    16 bucekini sembio, suwe marame jihe de, be gala bethe aššambi seme

    Page 543

    01 halbuhakū bederebuhe;

    02 si uli efu gūsai emu niyalma tai 13/14 afara de poo de bethe

    03 bijahabi, tere be han donjifi daifu be unggifi dasabuci, inenggi goidafi

    04 dasaci ojorakū, feye niyafi yeye banjihabi seme alanjiha manggi,

    05 han gasame, si uli efu geren hafasai baru hendume, ere be suweni

    06 beye tuwame daifurabucina, suwe bahanarakūci, minde aifini ainu

    07 alanjihakū, bi daifurabure dere, goidafi feye daifuraci ojorakū

    08 kai, suwe julgei ai kooli be sarkū, 14/15 julge emu sain jiyanggiyūn

    09 cooha genehe bade hunio de nure benere jakade, ere nure be omici

    10 wede isimbi seme hunio i nure be bira de maktafi, eyen be coohai

    11 niyalmai emgi acan omihabi, jai coohai emu buya niyalma de yoo

    12 banjiha be u ki jiyanggiyūn safi simihabi, tere niyalmai eme songgoro

    13 de, gūwa hendume, sini jui buya cooha kai, jiyanggiyūn i 15/16 beye

    14 simici ainu songgombi, eme hendume, erei ama i yoo be u jiyanggiyūn

    15 simifi baili isibume dain de bucehe, bi erebe geli aibide maka bucembi

    Page 544

    01 seme songgombi kai sehe sere, hafasa suwe gemu julgei kooli be sara

    02 urse kai, coohai niyalma be feye bahaci daifurabu, nimeci tuwana,

    03 tuttu oci coohai niyalmai mujilen bucere be gelerakū sini juleri

    04 buceki sembikai; 16/17

    05 tere inenggi, dalingho de takūraha gisun, aisin gurun i han i

    06 bithe, amba jiyanggiyūn de jafaha, neneme lii lama, fanggina se amasi

    07 julesi yabuha fonde, bi unenggi mujilen i doro acaki sehe, suwe

    08 emdubei elcin yabure aldasi ginjeo be dasara jakade, suweni takūraha

    09 du ming 17/18 jung de mini bithe unggime henduhengge, suwe ginjeo

    10 be dasara be nakarakūci bi cooha genembi seme unggifi, amala cooha

    11 jihe, tereci musei yaya elcin lakcaha, terei amala suweni karun i yen

    12 ju be bahafi doro acaki seme geli amasi unggihe, karu jabuhakū,

    13 terei amala beging de cooha genehe fonde jing acaki seme bithe

    14 beneci, nikan i han amban jing 18/19 julgei sung han be buleku obufi

    15 minde karu emu gisun jabuhakū, daiming han, sung han i hūncihin

    Page 545

    01 waka, be geli nendehe aisin han i hūncihin waka, tere emu erin, ere

    02 emu erin kai, abkai erin niyalmai mujilen gemu encu kai, amba gurun

    03 de ai mergese akū, erin be niyalma be tuwame forgošome gūnirakū,

    04 jing yatuhan i berhe amdulaha gese gūnici 19/20 ombio, dain serengge

    05 buyeme dailambio, hafirabufi dailambi kai, bi dain be eimeme taifin be

    06 buyeme geli ere bithe unggihe, jiyanggiyūn seolefi doro acara be

    07 gisureci oci, mini takūraha yen ju be unggi, mini gūniha gisun be

    08 gisureki, aikabade jafarahū warahū seme ume gūnire, tere emu

    09 niyalma be jafaha waha seme suweningge udu ekiyendere, minde

    10 udu tusa ojoro, 20/21 bi daci holtorakū, suweni wang yan dzu šeobei

    11 hecen tucike be bahafi ujihebi;

    12 tofohon de, dalingho hecen i amargi ala i tai dahaha hūwang

    13 badzung ni susai sunja haha, emu hehe, emu ihan bihe, g'ao fujiyang

    14 de uji seme buhe; 21/22

    15 tere inenggi, gulu fulgiyan i gūsai morin tuwakiyame orho

    Page 546

    01 ganaha bade, dalingho hecen i amargi orin ba i dubei tai nikan tucifi,

    02 juwan niyalma be wahabi, gūsin sunja morin juwan temen gaihabi;

    03 juwan ninggun de, sung šan ci jidere 22/23 juwe minggan

    04 cooha be karun tehe asan dzung bing guwan, loosa ts'anjiyang, turusi

    05 beiguwan ilan tanggū cooha be gaifi gidafi, niyalma tanggū funceme

    06 waha, juwan ilan morin ilan tu bahafi benjihe;

    07 tere inenggi, amba beile, jirgalang taiji, erke 23/24 cūhur duin

    08 gūsai bayara yooni, ing ni emu nirui juwete uksin, gūsade emte amban,

    09 hūng i poo emke, amban jiyanggiyūn ilhi jiyanggiyūn orin gamame,

    10 morin temen gaiha tai be afame genefi, tai be kafi poo sindaha, tai

    11 šurdeme bihe tanggū funcere poo be gemu tuwa sindaha, tai i da de

    12 bihe 24/25 nadan temen orin nadan morin baha, beise cooha be werifi

    13 ing de jihe, juwan nadan i dobori tai nikan ninju isime nukcime

    14 genere be, beiguwan lioha gidafi uyun niyalma be waha, emu niyalma

    15 be weihun jafaha, fonjici sindaha poo de gūsin isime niyalma goifi

    Page 547

    01 bucehe seme alaha, emu temen juwan nadan 25/26 morin, juwan ilan

    02 ihan, tofohon eihen baha;

    03 juwan jakūn de, mucengge, yenu emu gūsai emte niyalma be

    04 simiyan de takūraha, ese de unggihe bithei gisun, han hendume,

    05 dalingho hecen de dzu dzung bing guwan i beye ini amba jui, nadan

    06 fujiyang, ts'anjiyang iogi ninggun 26/27 nadan šanaha ci ebsi moringga

    07 cooha gemu jifi kabuhabi, fonjici moringga cooha nadan minggan,

    08 yafahan cooha inu nadan minggan bi sembi, weilere niyalma ilan

    09 minggan, hūdai niyalma juwe minggan bi sere, musei jing baiha be

    10 abka gosifi ucarabuha be dahame, be hecen i šurdeme ulan fetefi fu

    11 cirgefi kahabi, dube be ainambahafi sara, 27/28 abka de fulingga baime

    12 tehebi, beise fujisa ci aname yaya niyalma geli cara aniya han i

    13 hecen de genehe gese balai urkilame gisurerahū, saikan hendu, jai

    14 ginjeo, sung šan, hing šan, ta šan, ning yuwan de moringga cooha

    15 juwete ilata tanggū, yafahan cooha emte juwete minggan bi sere, jai

    Page 548

    01 suwe booi medege be bithe inu saikan getuken ara, takūrara niyalma

    02 be 28/29 inu ulhire niyalma be takūra, julesi helen jafame ganahangge,

    03 solho i medege, amargi aika medege, dergi hūrha i ergi medege, yaya

    04 medege be gemu unggi, tere unggihe niyalma be geli amasi takūrambi,

    05 poo i okto emu tumen gin unggi, acire losa ninju, ere be gajime

    06 jiderengge tubade werihe ton de dosikakū, ini beye i baita de tutaha,

    07 nimeme tutaha hafasa 29/30 bayara be unggi, julergi amargi de aika

    08 medege bici, hafasa be ume unggire, nimeme tutaha bayara bici,

    09 beise i booi niyalmai emgi unggi;

    10 orin ilan de, ajige taiji, šoto age emu gūsai emte tu i ejen,

    11 susaita bayara, monggo i aohan, naiman, korcin, aru, 30/31 barin, jarut,

    12

    13 esei cooha be dulin hontoholofi nikan i cooha dame jiderengge be

    14 alime gaifi afa seme ginjeo i jugūn be kame unggifi, han i beye

    15 genefi coohai ing ilire ba, karun sindara babe gemu jorifi jihe;

    16 tabcilafi baha ihan eihen be wafi jefu 31/32 seme coohai niyalma

    Page 549

    01 de salame buhe;

    02 orin ninggun de, gūlmahūn erinde ginjeo ci juwe fujiyang,

    03 ts'anjiyang iogi juwan isime, ninggun minggan cooha gaifi ajige taiji

    04 de afame jidere de, talman talmafi adame iliha niyalma be saburakū

    05 bihe, bata hanci latunjime 32/33 abka ci niowanggiyan lamun siren

    06 nikan i cooha de hadame talman heteme duka araha, tereci ajige taiji,

    07 šoto age nikan i cooha be gidafi gamara de, talman gaitai andande

    08 gehun hetehe, cooha be gidafi ginjeo hecen de isitala bošome waha,

    09 emu iogi be weihun jafaha, uksin juwe tanggū juwan uyun, morin

    10 juwe tanggū ninggun, 33/34 tofohon tu, juwe kiru baha;

    11 orin jakūn de, han i ing de šun dekdere ergici ayan buhū

    12 feksime jihei jase ulan be fekume ing ni dolo dosinjiha be sacirame

    13 waha; 34/35

    14 gūsin de, han ing ci tucifi ajige taiji i tehe bade genere de,

    15 juwe taiji emu ba i dubede okdoko, ajige taiji, šoto age emte honin

    Page 550

    01 wafi sarilaha, han ini gamaha arki be aisin i hūntahan de tebufi

    02 juwe taiji de han i galai omibuha, terei sirame monggo beise de

    03 omibuha, 35/36 neneme karun genehe asan, loosa, turusi be hūlafi aisin

    04 i hūntahan de arki tebufi han i galai buhe, han i genehe amala

    05 dalingho hoton i cooha tucifi musei baha tai be šurdeme kafi, wan

    06 sindafi afara de, juwe fulgiyan, juwe lamun, monggo i juwe gūsa,

    07 bayara, ing ni cooha sasa dosifi gidafi 36/37 minggan funceme niyalma

    08 waha;

    09 tere inenggi, simiyan ci jakūn gūsai jakūn niyalma mucengge

    10 solho i bithe be gajime isinjiha, solho i elcin jakūn biyai juwan emu

    11 de isinjiha, solho i hafan i gebu benjihe ulin i ton gemu ini gajiha

    12 bithede bi, hafan i beyebe dabume 37/38 emu tanggū uyun niyalma,

    13 nadanju juwe morin jihebi, han i unggihe bithe de, membe balai ume

    14 urkilara, be abka de fulingga baime tehebi seme henduhebi, be

    15 bicibe abkai gamara dube be donjime tere dabala, balai aiseme

    Page 551

    01 urkilara, geren be urkilarahū seme bithe be han i booi fujisa ci

    02 aname jakūn booi fujisa de gemu neigen hūlaha, geren be yamun de

    03 isabufi hūlaha, 38/39 meni nantuhūn sai sara ai bi, damu heolederakū

    04 abkai ucarabuha de acabume saikan kiceme yabukini seme gūnimbi,

    05 jai meni buyere medege be meni hendure anggala, han i sarkū ai

    06 bi, be aiseme hendure;

    07 uyun biyai ice ilan de, simiyan de juwan 39/40 juwe niyalma

    08 takūraha, unggihe bithei gisun, mucengge genehe amala jakūn biyai

    09 orin de ajige taiji, šoto age gūsai susaita bayara, juwete tu i ejen,

    10 orin karun, aru korcin yooni, aohan naiman i emu tanggū, barin jarut

    11 i emu tanggū, ginjeo, sung šan i jugūn be kame tenehe; * 40/41

    12 orin ninggun de, šanaha ci ebsi hecen hecen i cooha wacihiyame

    13 jifi ninggun minggan cooha ginjeo ci tucifi juwe minggan ehe morin

    14 be simnefi, ginjeo hecen i hanci ilihabi, duin minggan cooha be sonjofi

    15 juwe fujiyang, ts'anjiyang iogi ninggun nadan gaifi cimari erde afanjiha

    Page 552

    01 bihe, tere be musei ajige taiji, šoto age gidafi 41/42 cooha be waha,

    02 emu iogi be weihun jafaha, uksin juwe tanggū juwan uyun, morin juwe

    03 tanggū ninggun, tu tofohon, kiru juwe baha, hoton hanci ofi morin

    04 ambula bahakū, amala jafaha niyalma de fonjici, bucehe feye bahangge

    05 sunja tanggū funcembi sembi; * 42/43

    06 gūsin de, dalingho hecen i cooha tucifi dukai julergi tai be

    07 afambi seme jihe be, julergi dere de tataha kubuhe šanggiyan, unege

    08 baksi, gulu lamun, kubuhe lamun, obondoi, kubuhe fulgiyan, aohan

    09 naiman, minggan beile, gulu fulgiyan, ere uyun gūsa gidafi duka

    10 fihebufi waha, uksin etuku poo miyoocan gemu gaiha, morin akū 43/44

    11 ofi gemu yafahan tucike bihe, abkai kesi de musei ambasa nirui ejete

    12 umainahakū, buya niyalma ajige ajige feye baha, amala tataha gulu

    13 šanggiyan, si uli efu, barin jarut, enggeder efu, kubuhe suwayan, gulu

    14 suwayan, tumet karacin, ere nadan gūsa aššahakū, hoton i dorgi mejige

    15 be fonjici, alban weilere niyalma jeku wajifi bucembi, coohai niyalma

    Page 553

    01 inu jeku 44/45 wajihabi sembi, nadan minggan morin omihon de ubu

    02 bucehe, tubi bi, bisire morin yaluci ojorakū sembi, hafasai morin

    03 yaluci ojorongge ninju funceme bi sere, abkai gamara dube be

    04 ainambahafi sara, jai jihe solho hafan orin niyalma be tebu, gūwa

    05 solho be unggi, fe an i bure jaka be bufi, musei hafan karun i

    06 niyalma giyang ni dalin de bene, tubaci 45/46 aika baita takūraci, meni

    07 ubade bisire de ši san šan be dobori dulibu, be okdoburakū, be

    08 ubaci aššaci urunakū takūrambi;

    Page 554

    01