Harvard University FAS Shield

  • Home
  • Introduction
  • Language and History
  • Course Information
  • Graduate Study
  • Resources for Study
  • Links
  • Volume 1
    Volume 2
    Volume 3

    Search:

    Volume 2, Fascicle 27
    Page 361

    01 tongki fuka sindaha hergen i dangse;

    02 juwan jakūn de, helen jafame genehe coohai niyalma isinjiha,

    03 baha olji be han de tuwabuha, deji dehi ihan gajiha, genehe duin

    04 amban de emte morin, emte ihan, emte eihen, juwete niyalma buhe,

    05 funcehe morin ihan eihen niyalma be, genehe niyalma be dendeme

    06 gaisu seme buhe, tere inenggi 1/2 han, fujisa be jio seme niyalma

    07 takūraha;

    08 ineku tere inenggi, simiyan i hecen de emu gūsai emte amban

    09 be weri, tereci bisire ambasa coohai niyalma be orin duin de juranu

    10 seme dehai baksi be takūrafi unggihe; 2/3

    11 juwan uyun de, ši men i ma dzung bing guwan i wang

    12 ts'anjiyang, emu niyalma be hūng šan keo i ts'ai tung ts'anjiyang de

    13 giyansi unggihe be, ts'ai tung ts'anjiyang jafafi muse de buhe, ere

    14 giyansi gajiha bithe, gin iogi, ši giyūn de unggihe bihe, esede bahafi

    15 bithe buhekūbi, ere be fan ts'anjiyang 3/4 kimcime fonjire de

    Page 362

    01 tucibuhebi;

    02 lomin de tehe dai darhan de, duin biyai juwan uyun de ma

    03 dzung bing guwan i takūraha ilan niyalma be jafafi benjifi waha;

    04 juwan uyun de, dzu dzung bing guwan i giyansi 4/5 jang jyfu

    05 de takūraha bihe, jyfu tucibume jafafi benjihe manggi, beise hendume,

    06 sini tucibuhengge ambula sain, si ume olhoro, dain i niyalma simbe

    07 beleme giyansi unggihe de, be geli simbe waci, bata i niyalma de

    08 aisilaha ton kai, ere giyansi be ume wara, jyfu si emu bithe karu

    09 toome beleme ara, be emu bithe 5/6 arafi jafabufi unggi seme, juwe

    10 bithe arafi jafabufi unggihe;

    11 tere inenggi, luwan jeo hoton i ambasa, šanaha i dzu dzung

    12 bing guwan i juleri yabure sain cooha be, orho ganaha bade ucarafi

    13 gidafi, dehi morin tu kiru bahafi benjihe; 6/7

    14 orin de, han, fujisa be jimbi seme morin tarhūn bayara be

    15 gaifi abalaha, tere yamji ujui ging de fujisa isinjiha;

    Page 363

    01 orin emu de, yung ping de tehe beise medege alanjime, juwan

    02 ninggun niyalma be ulai 7/8 gaifi isinjiha, esede beise i unggihe bithei

    03 gisun, genere de juwe indehe be dabume tofohoci inenggi isinaha, jase

    04 dosire de, han i songko be geneci, morin jadafi isinarakū ofi, giyan

    05 cang ni teisu leng keo be dosika, jase dosire de, jasei duka halburakū

    06 ofi, emu tai be afame efulefi dosika, yung ping de sunja indefi, 8/9

    07 orin uyun de, wasihūn tabcin genehe, jeng dz jeng de isinafi dahabufi,

    08 niyalma ulha be gajifi yabai de afabuha, hoton be efulehe, tereci

    09 genefi fung žun, ioi tiyan i siden be julesi mederi i baru tabcilaha,

    10 olji ajige ajige baha, jakūci inenggi duin biyai ice nadan de yung ping

    11 de isinjiha, tabcin genere de, fung žun ci 9/10 unehe * baksi monggo i

    12 cooha be morin turga, jai hoton de geli ai kemun seme bederebuhe

    13 bihe, unehe * baksi isinarangge, nikan i cooha moringga duin minggan,

    14 yafahan suwaliyame dai an keo de jifi, unege baksi, cahara gidafi

    15 gemu waha, morin ilan tanggū baha, gūwa morin be gemu karacin

    Page 364

    01 gaihabi, meni isinara onggolo 10/11 unege baksi, cahara orho ganafi

    02 yarkiyame buksifi, nikan i cooha be gidafi wahabi, morin juwe tanggū

    03 gūsin baha, wasihūn umai medege akū, dzu be kemuni šanaha i ergi

    04 de bi sembi, dzu i niyamangga niyalma be asaraha bihe, tede bithe

    05 jafabufi takūraha bihe, amasi jihekū, neneme takūraha niyalma inu

    06 jihekū, jai šurdeme hecen de mejige gaici, 11/12 cooha ajige ajige

    07 nonggimbi sembi, jidere beise juwan juwe de jurambi, duin biyai ice

    08 uyun de takūraha;

    09 jidere beise i unggihe bithei gisun, han be juleri takūra sehe

    10 bihe seme, juwan ninggun niyalma be ice uyun de juleri takūrambihe,

    11 12/13 andala cooha bisire hoton be duleme genembi, jugūn de tosorahū

    12 seme be tafulafi nakabuha, meni tucire teisu šuwe cargi be feksiki

    13 sehe bihe sere, meni jalin de olhome feksiki sembihe de, meni

    14 hūsun geren, be hūwanggiyarakū, hairakan morin macurahū, joo bai,

    15 feksiki seci, han i ciha; 13/14

    Page 365

    01 duin biyai orin emu de, nikan han de takūraha bithei gisun,

    02 aisin gurun i jacin beile i bithe, daiming gurun i hūwangdi de jafaha,

    03 meni daci doro acaki seme gisurehengge, unenggi mujilen i gisurehe,

    04 bi neneme cooha de jihekū bihe, te mini jihengge inu doroi jalin acara

    05 14/15 babe ambula gūnime jihe, suwe membe jalidambi seme ume

    06 gūnire, unenggi seme gisurefi holtoci, abka de gelerakūn, niyalma be

    07 holtoci ombi dere, abka be holtoci ombio, be donjici, suweni

    08 ambasa bithe wesimbume, doro acaci ojorakū, neneme aisin i fonde

    09 doro acafi, amala geodebufi dailaha seme hendumbi sere, tere amban,

    10 gurun irgen i jalin gūnire 15/16 amban waka kai, acara doro be

    11 gisureci hūdun sain kai, hūdun gisurerakūci, meni han, juse hehesi be

    12 gajime umesi jihe manggi, tere fonde suwe inu gisureci mangga, be

    13 inu gisureci ojorakū kai, mini ere takūraha de, hūwangdi inu dahūn

    14 dahūn i ambula gūni, membe doroi jalin bithe takūrafi, geli ainu

    15 dailambi seme 16/17 ume gūnire, unenggi doro acaci, abka na de

    Page 366

    01 akdulame gashūfi, gashūha inenggi ci nakambi dere; ere bithe be

    02 tabcin genehe baci fung žun de han i werihe monggo donoi gunji,

    03 ubasi be takūraha bihe, fung žun i dzung bing guwan ini juwe šeobei,

    04 ba i emu niyalma, uheri ilan niyalma be bithe 17/18 jafabufi takūraha

    05 bihe, terei baru be geli karu bithe arafi unggihe, meni cooha yung

    06 ping de bederefi tere, sini han i bithe isinjiha manggi, yung ping de

    07 jio seme amasi takūraha, jidere unde, jai k'ai ping de emu bithe

    08 takūraha bihe, k'ai ping ni dooli, emu niyalma de bithe jafabufi mende

    09 takūraha 18/19 bihe, karu jabuha gisun, ini bithei ujan de arahabi;

    10 sure han i duici aniya duin biyai ice uyun; *

    11 orin juwe de, solho ci emu hafan, emu taungse uheri juwan

    12 ninggun niyalma elcin jihe seme inggūldai alanjiha; 19/20

    13 duin biyai orin juwe de, san tun ing ni jang dzung bing

    14 guwan i gocika cooha be, jeku ganafi ucarafi gidaha, tofohon niyalma

    15 waha, juwan ninggun morin baha, irgeni be beneme genefi, ilan morin

    Page 367

    01 ninggun losa baha, ere uheri juwan uyun morin ninggun losa bi, ši

    02 men i 20/21 ma dzung bing guwan i jakade geren dzung bing guwan

    03 be isabufi cooha jimbi seme hebdehebi, jidere inenggi be fonjici, sarkū,

    04 jimbi seme giyansi alambi;

    05 orin ilan de, yung ping de tehe baise * be jimbi, yalufi jikini

    06 seme han, sunja morin jetere jufeliyen okdobuha; 21/22

    07 orin ilan de, dzu dzung bing guwan i takūraha giyansi, jang

    08 jyfu de juwe, meng fujiyang de emke jihe bihe, tese tucibume benjifi

    09 fonjici, umai gisun akū, suweni cooha udu bi, morin tarhūn turga seme

    10 tuwanjiha bihe, cooha komso oci, meni dzu i ninggun tumen cooha

    11 kanjiki 22/23 seme takūraha seme alaha, dzu i takūraha juwe giyansi

    12 be nikan i giyai de gamafi waha, giyansi be gajime jihe musei

    13 dahaha irgen i emu niyalma be oforo šan faitafi bithe jafabufi unggihe,

    14 tere niyalma de henduhe gisun, tubaci giyansi jici, ini cihai jikini,

    15 yaya dahaha gašan i niyalma doolame ** benjici, benjihe niyalma

    Page 368

    01 be 23/24 wambi seme henduhe, dzu de unggihe bithei gisun, nikan bithede

    02

    03 bi;

    04 orin duin de, dzun hūwa de takūraha bithei gisun, beile

    05 hendume, munggatu, cahara suwende neneme unggihe bithe de, cooha

    06 jici acara be tuwame yabu sehe bihe, te donjici, lo ting, 24/25 k'ai

    07 ping ni cooha be gemu fung žun de gamaha sere, tere ainci unehe *

    08 baksi cooha gidaha de korsofi, ba ba i hūsun dasafi suwende geneki

    09 sembi, suwe ainaha seme hoton ci ume tucire, tucifi aika weile oci,

    10 bi darakū, suwe sa, jai ere takūraha morin be, munggatu, cahara

    11 suweni hūwa de horifi, orho de 25/26 muke fusufi, suwe tuwame saikan

    12 ulebu, neneme aika benefi jidere morin be, inu saikan ulebufi unggi,

    13 jugūn de šadarahū, mini neneme genehe elcin, ere taiji be aliyafi,

    14 dzun hūwa i cooha irgeni be benjihe adali benju, ere taiji de suwe

    15 ilan morin tucibufi yalubufi ilan gucu adabufi unggi, tere ilan niyalma

    16 amasi 26/27 gajikini, orho ganaci saikan akdulafi gana, suwembe

    Page 369

    01 karahū, burgadu be gaji, munggoso * be tucibufi uncehen be

    02 saikan yargiyalame tuwafi, baran sabume enggelce ** ume afara, jai

    03 aika baita takūraci, ša ho be museingge seme akdafi ume darire,

    04 jailame amargi be yabu, jakūn munggo * be yung ping de unggi, emu

    05 taiji, juwe gucu, sunja 27/28 bayara, ere jakūn niyalma be takūraha;

    06 orin duin de, sarin dagilafi amba beile, mergen daicing, erke

    07 cūhur, yoto taiji, hooge taiji, jinong efu, hada gege be solifi sarilaha,

    08

    09 manggūltai beile abalafi jihekū, tere sarin de ilan ihan juwan honin

    10 wafi juwan dere 28/29 dasafi sarilara de, han, amba beile de juwe jergi

    11 niyakūrame arki jafaha, amba beile ishun niyakūrame alime gaiha,

    12 yangguri efu hūntahan jangnaha, sarin wajifi baniha bufi genere de,

    13 amba beile de juwan morin buhe, beile alime gaifi doro araha, han

    14 morilafi fudehe, hada gege de emu morin buhe, 29/30 gege niyakūrame

    15 alime gaiha, yoto beile, han be dahame jifi, munggo * boo de dosifi

    16 fujisa de arki jafaha;

    Page 370

    01 orin sunja de, han be manjusiri efu emu ihan wafi sarilaha;

    02 30/31

    03 duin biyai orin ninggun de, ts'ai tung ts'anjiyang ni dahaha

    04 nikan emken san tun ing de genefi, jang dzung bing guwan i bithe be

    05 gajifi, ts'ai tung ts'anjiyang ni emu ciyandzung de dosikabi,

    06 ciyandzung ni * alime gaifi bithe be pan giya keo i gin iogi de

    07 buhebi, gin iogi gercileme alafi, jihe giyansi, alime gaiha ciyandzung

    08 be 31/32 gemu waha, ere giyansi i gajiha nikan i bithe be uthai

    09 unggihebi;

    10 orin nadan de, monggo i barin jarut beise de takūraha, han,

    11 orin uyun de cagan noor subargan de dedume genembi, naran si

    12 monggo i cooha be gajime, 32/33 orin uyun de cagan noor subargan de

    13 isinjime jio, jao jang ni subargan seme tašararahū sehe;

    14 dodo taiji de unggihe bithe, dzun hūwa, yung ping ci jidere

    15 coohai niyalma i gajire ulin aciha be simiyan i hecen de 33/34 ume

    Page 371

    01 dosimbure, gemu meni meni tokso de unggi, niyalmai beyei teile

    02 dosimbu, gajiha ulin be sunja biya be manabufi ninggun biya de

    03 dosimbukini;

    04 juwe honin wafi, sunja dere dasafi, jinong efu gege be

    05 sarilaha; 34/35

    06 duin biyai orin jakūn de, aisin gurun i han i bithe, lio san

    07 sy u * de unggihe, suweni takūraha ho jin jung juwe nofi alara gisun,

    08 gajiha bithe be donjifi bi akdarakū, niyalma takūrafi tuwanggime

    09 unggihe, nikan meni juwe gurun doro temšeme dailara de, suwe

    10 unenggi hafasa be wara tun i niyalma be gaifi dahaci, cohome 35/36

    11 abka simbe minde aisilaburengge kai, unenggi suweni gisun i sungkoi **

    12 ohode, sini gajiha jušen munggo *** nikan be mini gurun de

    13 dosimburakū gemu sinde salibufi, jasei tule sini cihangga bade tefi,

    14 meni harangga gurun ofi banji, bi simbe jikini seme holtome encu

    15 tebumbi seme gisurefi, jime wajiha manggi, aifufi gurun i dolo

    Page 372

    01 dosimbuci, bi simbe holtoci ombidere, 36/37 abka be holtoci ombio,

    02 abka mimbe wakalarakūn, suweni uttu wafi jimbi sere anggala, tun

    03 i yaya hafasa bai uthai tun i niyalma be gaifi dahaci, bi inu terei

    04 gajiha irgen be gemu tede salibufi ujimbi kai, bi abka be dele

    05 sindafi unenggi gisurembi, suwe holtoci suweni ciha dere, suwe

    06 unenggi ofi minde akdarakū ohode, 37/38 sini mukūn i dorgi emu

    07 niyalma jio, terei juleri mini beye gashūfi unggire;

    08 gūsin de, ciyan an de unggihe bithei gisun, beile hendume,

    09 niyalma gidaha weile de hūlhai weile, tantafi juwe šan toko, niyalmai

    10 ejen menggun gaijara be naka, sain niyalma tantara 38/39 mooi jalin

    11 joolime menggun buci, siden de gaisu, yebken niyalma weile bahaci,

    12 menggun bure moo alire be imbe sonjobu, jai yung ping ni coohai

    13 morin de neneme ilan inenggi ulebure jeku buhe, amala sunja inenggi

    14 ulebure jeku buhe, uheri jakūn inenggi uleburengge buhe, suweni

    15 tubai morin de neneme udu inenggi uleburengge buhe, terei 39/40 eden

    Page 373

    01 be jakūn inenggi jalukiyame luwan jeo de gana;

    02 gūsin de, abatai taiji, jirgalang taiji, sahaliyen taiji cooha jime

    03 yangsimu bira de isinjiha seme alanjiha manggi, dahai, lungsi,

    04 mucengge be takūraha gisun, jihe beise ambasa mini jakade acanjirahū,

    05 muse cooha de emgi yabuha acanjire giyan waka, boode genefi weceku

    06 40/41 wecekini, joboho beye ergekini, suweni tubade aika yabuha

    07 feliyehe gisun, cargi ebergi donjiha medege bici, mini ere takūraha

    08 niyalma de alafi unggi seme takūraha, ilan taiji ceni yabuha feliyehe

    09 babe alafi unggihe gisun be han de alaha manggi, han fonjime, nenehe

    10 juwe jergi jihe olji ci ere fonji 41/42 ambula dere, tede nenehe mudan

    11 ci ere fonji nikan labdu gajihabi sehe manggi, han hendume, bi

    12 aisin menggun suje ulin labdu baha seme urgunjerakū, niyalma labdu

    13 baha serede urgunjembi, aisin menggun suje ulin serengge, manara

    14 wajire jaka, niyalma wajimbio, emke juwe bahaci, gemu gurun i duwali,

    15 tede banjiha juse, gemu musei jušen ombi kai seme henduhe; 42/43

    Page 374

    01 ineku tere inenggi, han, beise tabcilame genembi sehengge

    02 nakafi, yangguri efu be emu gūsai tu i ejen, juwete bayara, ing ni

    03 cooha be baharai teile gamame tabcilame gene seme unggihe;