Harvard University FAS Shield

  • Home
  • Introduction
  • Language and History
  • Course Information
  • Graduate Study
  • Resources for Study
  • Links
  • Volume 1
    Volume 2
    Volume 3

    Search:

    Volume 1, Fascicle 54
    Page 787

    01 tongki fuka sindaha hergen i dangse;

    02 ninggun biyai ice uyun de, fu jeo i ba i niyalma be ubašambi

    03 seme donjifi, amba beile, jaisanggū taiji, dodo taiji, šoto taiji, ajige

    04 age emu nirui tofohoto uksin i cooha be gaifi genehe, genefi ubašara

    05 yargiyan ofi, haha be gemu waha, hehe juse, ihan morin olji be

    06 gajime orin jakūn de isinjiha; 1/2

    07 amba beile de, fu jeo i beiguwan wang bin i alaha gisun, ha

    08 sing wang de, emu jerde morin, menggun susai yan bufi, wang du

    09 tang de benehe, lo san sa gebungge nikan de, du tang de benere

    10 aniyai doro seme, duleke aniya jorgon biyade emu tanggū yan

    11 menggun bufi gecuheri nicuhe udafi gamaha, jai ere aniya duin

    12 biyade, 2/3 emu tanggū gūsin yan menggun gamaha, lo san sa jorgon

    13 biyai orin emu de, sain aisin juwan yan, sain juwangduwan emke

    14 bufi, hū ši el gebungge gucu be mini beye gaifi benehe, sunja biyai

    15 ice ilan de, ilan tanggū susai yan menggun be, wang beiguwan, mini

    Page 788

    01 beye lo san sa de mini dergi booi amargi boode bufi hendume,

    02 simiyan, tiyan 3/4 šui jan de hafan akū, si ere menggun be wang du

    03 tang de benefi, tubade mimbe šangnara biheo seme hendume buhe,

    04 tung fuma de emu morin, gecuheri etuku emke ušan benehe, tung

    05 jeng guwe de menggun jakūnju yan, jao san kui benehe, lii dai ceng

    06 de juwe yan aisin, menggun fiyoose emke, orin muwa boso, juwe

    07 marhūn boso, juwe kubun, 4/5 emu kūlan morin buhe, bi jy sai de

    08 aisin juwan yan, menggun fiyoose emke buhe, tung dusy de emu

    09 losa buhe, ju yung ceng de emu alha morin, gūsin yan menggun

    10 buhe, jai yung ning giyan i beiguwan lii diyan kui geli alame,

    11 sahaliyan indahūn aniyai jakūn biyai juwan uyun de, lii diyan kui

    12 mini aisin orin yan du tang gaiha, wang 5/6 iogi sambi, juwan biyai

    13 ice uyun de, du tang urgūdai, dobihi dakūla i jibca de juwan yan

    14 menggun salibufi wang iogi gaiha, juwan juwe de fulan morin emke,

    15 eihen, suru morin emke, tarhū gaifi du tang de benehe, jorgon biyai

    Page 789

    01 tofohon de niohe dahū emke, wang iogi gaifi du tang de buhe, sele

    02 faksi emke, gebu ma el, pijan juwe, 6/7 jang gio, lii pei, wang iogi

    03 gamafi du tang debi seme alaha, tere gisun be geren beidesi beise

    04 de duile seme afabufi duileci, urgūdai efu jabume, aisin serengge,

    05 neneme juwan yan aisin be, lii diyan kui, aita bene sehe seme

    06 benjihe manggi, bi gūnime, aita minde kimun bihe, ere aisin be

    07 gercileki seme geodebume benjihebi dere seme 7/8 duici beile de

    08 tuwabuha, duici beile hendume, unenggi aita benjici ai sain, ere

    09 aisin be taka asara, weile tucire be tuwaki seme henduhe, degelei

    10 age, jirgalang age, yoto age sambi, aisin i beye uthai bi, jai juwan

    11 yan aisin be sarkū, lii diyan kui hendume, emu inenggi neneme

    12 juwan yan, amala juwan yan benehe, gemu gaiha, 8/9 tarhū sambi,

    13 tarhū jabume, neneme juwan yan aisin be ecike alime gaiha, jai

    14 juwan yan aisin benjihe mujangga, ecike gaihakū seme jabuha, jai

    15 urgūdai efu hendume, dobihi cabi jibca be bi gaihakū, yoto age

    Page 790

    01 hūda bume gaiha, terei dabala, gūwa be bi sarkū seme jabuha, tarhū

    02 de fonjici, morin de hūda bume gaiha, niohe dahū 9/10 benjihe

    03 mujangga, amasi gama sehe kai, lii diyan kui hendume, dahū sini

    04 boode bikai sehe manggi, boode tuwanaci dahū bi, tuttu duilefi

    05 gemu tuheke manggi, geren beidesi hendume, urgūdai si, adun age i

    06 weile de, sini beyebe tondo sain arame, han de juleri niyakūrafi,

    07 geren ambasa be amala niyakūrabufi hendume, ere acuhiyan ehe be

    08 isebume warakū, 10/11 urgūdai jai amala gurun be adarame dasambi

    09 seme, sini beyebe tondo arafi han i baru jabuhangge, dolo ehe arga

    10 be asarafi, oilo angga de holtome sain gisun i akdabuhabi, urgūdai

    11 sini weile, erdeni baksi weile ci encu akū, simbe inu terei songko de

    12 ombi, jai duici beile, degelei age, jirgalang age, yoto age, 11/12 suwe

    13 neneme erdeni baksi tana nicuhe i weile be, inu suweni canggi

    14 sahabi, gūwa beise ainu sarkū, jai amala ere aisin i weile de, geli

    15 ineku suweni duin beile sambi, gūwa beise sarkū seme wakalame

    Page 791

    01 hendufi, beisei weile be han beidekini, urgūdai weile be wame

    02 beideki seme tuttu beidefi, 12/13 han de alanjiha, han hendume, bi

    03 urgūdai be alime gaisu, nikan i ulin i turgunde simbe ainambi seme,

    04 dahūn dahūn i ai cira i henduci, ojorakū, alime gaihakū, ere weile

    05 gemu tašan akū mujangga, nikan i ulin i turgunde urgūdai be

    06 bucebuci acambio, tere gisun be naka, urgūdai weile beidere be

    07 nakabu, du tang ni hergen be efule, nirui 13/14 beiguwan i hergen

    08 bufi, geren i isara bade sarin de isakini, gūwa i boode si emhun ume

    09 yabure, sini boode gūwa be ume yabubure, ede weile arafi joo, inde

    10 nikan i benjihe aika jaka be gemu gaisu, ere weile uttu waji, jai

    11 duici beile i baru hendume, si mergen sain oci, ai jaka be sidende

    12 sindafi onco be gamame, ahūta deote de 14/15 gemu neigen ishun

    13 kunduleme banjicina, sini beyebe emhun unenggi arafi, gūwa be

    14 enggelceme banjifi, ahūta be sindafi, si han teki sembio, yamun de

    15 isafi fakcara de, si ahūta be beneci, ahūta i juse deote simbe karu

    Page 792

    01 sini boode beneci, doro acambi kai, ahūta be si benerakū bime, ahūta

    02

    03 i juse deote simbe benere be, si ainu ekisaka alime gaimbi, 15/16 si

    04 mergen genggiyen serengge tereo, degelei, jirgalang, yoto suwe meni

    05 meni ahūn ama be sindafi dabali ainu yabumbi, suwe tuttu dabali

    06 yaburengge, gemu acuhiyan ehe dabala, sain ai bi, duici beile simbe

    07 ama mini haji sargan de banjiha damu enen seme alimbaharakū

    08 gosimbi kai sini mergen sure serengge tereo, si ainu tuttu mentuhun

    09 banjimbi seme gasafi, 16/17 jai weile wajime hendume, urgūdai de

    10 nikan i benjihe aisin menggun be duici beile de toodame gaisu,

    11 degelei de emu niru jušen, jirgalang de juwe niru jušen, yoto de

    12 emu niru jušen weile gaisu, ere weile uttu waji seme hendufi

    13 unggihe, degelei age i eksingge i niru be gaifi dodo age de buhe,

    14 jirgalang age i 17/18 hūsitun i niru be gaifi fiyanggū de buhe, sosori

    15 i niru be gaifi amin beile de buhe, duici beile de juwan yan aisin,

    16 ilan tanggū yan menggun gaifi ku de sindaha;

    Page 793

    01 juwan de, ciyan šan i bade anafu tehe seoken, mao wen lung

    02 ni ninggun niyalma be bahafi, sunja 18/19 niyalma be wahabi, emu

    03 niyalma be jafafi benjihe, terei alahangge, solho i fe han, ice han

    04 tehe manggi, i fasime bucehe, ice han de mao wen lung acanara

    05 jakade halbuhakū, nikan de dafi aisin gurun i han de ainu ehe seme,

    06 ai jeo, an jeo, hūwang jeo, ping zang ere duin hoton i hafan be

    07 gemu gamafi uju faitame waha, tereci 19/20 šajilafi mao wen lung ni

    08 nikan de jeku uncaburakū, nikasa gemu jeku akū yuyume omihon bi

    09 seme alaha, han, tere niyalma be taka asara seme hendufi, du tang

    10 de benehe;

    11 juwan emu de, si uli efu i wesimbuhe bithe, 20/21 yan geng

    12 alame, g'ai jeo hecen i šun dekdere julergi gašan de baicafi

    13 funcehe jeku, uheri emu minggan ilan tanggū susai emu hule juwe

    14 sin, tere be gašan gašan i jeku akū niyalma de bufi, hūda ekiyembume

    15 udabuha, jai ši fujiyang ni baicahangge, g'ai jeo i šun tuhere amargi

    Page 794

    01 gašan gašan i funcehe jeku, jušen i 21/22 sin i dehi nadan hule nadan

    02 sin, meni meni gašan de sindafi, nacibu salame bumbi, jai geli baicafi,

    03 gašan gašan i funcehe jeku, emu tanggū dehi emu hule, jeku akū

    04 niyalma de hūda ekiyembume udabuha, jai ši fujiyang, yan geng,

    05 wang beiguwan baicame tuwaci, julergi ba i niyalma, usin be juwete

    06 jergi yangsaha hukšehengge ambula, jeku sain, 22/23 yuyume bucerenge

    07 ambula, gašan gašan de funcere jeku komso, jai yan giya ja šan

    08 gašan i niyalma dade boolame, mederi dooha niyalmai werihe jeku,

    09 emu tanggū nadanju hule bi sehe bihe, aikabade akū ayoo seme

    10 niyalma takūrafi baicafi, boolaha ton i nacibu de afabume buhe, jai

    11 neneme waha mu šu ioi gašan i ho jio cang, 23/24 han i hecen de

    12 alame, boode jeku emu tanggū susai hule bi sehe bihe, te yan

    13 geng niyalma takūrafi baicaci, damu orin uyun hule sunja sin bi, bi

    14 yan geng be geli niyalma takūrafi sasame yargiyalame baicafi, jeku i

    15 ton be nacibu de bufi salame bukini seme unggihe, ši fujiyang, yan

    Page 795

    01 geng de juwan funceme ba i gašan be baicame 24/25 fonjire unde,

    02 juwe ilan inenggi dubede baicame wajiha manggi, bi amasi alaname

    03 genembi;

    04 han i bithe, ninggun biyai juwan juwe de amba beile de

    05 wasimbuha, fu jeo i ba i usin i jeku be, musei coohai niyalma morin

    06 uleburahū, balai fehuterahū, monggo cooha be unege de afabu,

    07 usin i jeku be fehuterahū, morin 25/26 uleburahū, olji araha

    08 niyalma be, boigon araha niyalma be, tariha usin be, gemu niru tome

    09 gese dendefi bu, ini tehe gašan ini boode musei coohai niyalma emgi

    10 tefi, ini fe jeku, jai ice tariha fulu jeku be, jugūn de gajire

    11 bele niohukini, beise be ere biyai orin de halame genembi, orin sunja

    12 de isinambi, coohai niyalma be halame nadan biyai juwan de 26/27

    13 genembi, tofohon de isinambi, tere halame genere cooha isinaha

    14 manggi, meni meni nirude goiha gašan usin i jeku be, saikan getuken

    15 i afabufi, daliha boigon olji be, gemu suwe daliha boigon

    Page 796

    01 i ulgiyan ci wesihun, morin ihan ci fusihūn, gemu siden de sindafi,

    02 bayan niyalmai boigon be tofohon angga de juwe morin, juwe ihan,

    03 juwe 27/28 eihen bu, yadara boigon de juwan angga de emu ihan,

    04 emu eihen bu, yadara niyalmai juwan haha de emu morin bu,

    05 ulgiyan be, genehe ambasa tuwame boigon i niyalma de elheken i

    06 bu, ume wara seme hendu;

    07 juwan juwe de, monggo jongtu i deo dain de bahafi sindafi

    08 unggihe baili seme, 28/29 han de juwan ihan, amba beile de emu

    09 morin, duici beile de emu morin, ajige age de emu morin gajime,

    10 jakūn niyalma hengkileme jihe, niyaman hūncihin de juwan niyalma

    11 jihe, tere jihe niyalma alame, duin biyade tasurhai, toktoi jase de

    12 jifi, jakūn ihan, emu morin gamaha, jai yentai i jui dureng 29/30

    13 liyoha i kiyoo de nimaha baire tofohon niyalma be waha; ( jongtu,

    14 monggo gurun i amban, neneme han be baime genehe bihe, jaisai

    15 beile be jafaha dain de, jongtu i deo be bahafi sindafi ini bade

    Page 797

    01 unggihe bihe, jaisai be jafaha manggi, kalkai beise i emgi nikan be

    02 emu hebei dailambi seme gashūha bihe, gisun be efuleme kalkai beise

    03 nikan de dafi dain arame, genggiyen han i jasei tai niyalma be

    04 ) 30/31

    05 han i bithe, juwan ilan de wasimbuha, ai ai bade anafu teme

    06 yabucibe, tokso de yabucibe, beise hecen i duka be tucime, sara kiru

    07 tukiyefi, juleri niyalma jailabure, nikan ye bu šeo i emgi emte jušen

    08 be sindafi, horon sindame yabu, dzung bing guwan, fujiyang yabuci

    09 gašan i dubeci sara kiru tukiyefi, juleri nikan ye 31/32 bu šeo i emgi

    10 emu jušen be sindafi, niyalma jailabume yabu, ts'anjiyang, iogi, han

    11 i hecen ci tucifi, sunja ba i dubeci sara kiru tukiyefi, ineku juleri

    12 ye bu šeo sindafi, niyalma jailabume yabu, beiguwan, han i hecen

    13 ci tucifi, juwan ba i dubeci sara kiru tukiyefi, juleri ye bu šeo

    14 sindafi, niyalma 32/33 jailabume yabu; ( nikan be mamgiyame wajire

    15 unde i fon, tuttu ofi, kobtolo sehebi; )

    Page 798

    01 han i hergen buhe ambasa, han i šangnaha aisin jingse hadaha

    02 amba boro, sain etuku etu, beisei hiyasa, moncon hadaha boro, sain

    03 etuku etu, hergen akū bayarai giyajasa, bai sain niyalma, juwari

    04 oci, moncon hadame ice ashai 33/34 mahala, boso samsu jodon i

    05 ergume etu, bolori niyengniyeri oci, mocin i ergume etu, aba cooha

    06 de yabuci, ajige sorson sika hadame sekiyeku boro etu, gašan i giyai

    07 de sorson hadaha boro be enteheme naka, jai ša lo be ume eture, ša lo

    08 be hehesi etukini; 34/35

    09 han i bithe, ninggun biyai juwan duin de wasimbuha, fu jeo ba

    10 i niyalma, cargici jihe giyansi be gidafi tuciburakū ofi, jušen be

    11 sindafi tuwakiyara jakade, casi tucime genere giyansi be orin

    12 funceme baha, tere giyansi alame, emu mukūn i giyansi dehi susai,

    13 juwe mukūn i giyansi tanggū bi, tere gemu liyoodung be duletele

    14 genehebi kai, be emhun 35/36 giyansio seme alaha, jai fu jeo ba i

    15 niyalma be fonjici, ubašame genere yargiyan seme alaha, han hendume,

    Page 799

    01 fu jeo ba i niyalma, mini emgi banjire mujilen akū ofi, suwe tutala

    02 giyansi jici jafafi benjihekū, meni jušen adarame takafi jafaha,

    03 suwe tuttu ujici, ojorakū, jing ubašaci tetendere seme, amba beile

    04 de juwe tumen cooha adabufi, fu jeo ba i niyalma be 36/37 wa seme

    05 unggihe, tuleri tehe iogi, sini kadalara ba i niyalma be ukandara

    06 ubašara be, giyansi be saikan kimcime baica, iogi suweni beyebe inu

    07 saikan akdulame olhome te;

    08 du tang ni bithe, ineku tere inenggi wasimbuha, tuleri tehe

    09 iogi, suwe ba i niyalma de arki 37/38 nure yali jeku gaifi jembi seme

    10 donjihabi, ba i niyalma de ulin jeku gaiha turgunde, lio io kuwan be

    11 wahakūn, jai ilu de tehe jeng gu de iogi, ba i niyalma de emu

    12 inenggi sunja sin bele, ilan gin yali, ilan tampin nure, sogi maca

    13 alban gaifi jembi seme donjifi jafame ganaha, suwe ba i niyalma de

    14 38/39 aika gaici, suweni aika weilebuci, terei kooli weile ujen ombikai,

    15 ba i niyalma suwe hafan de haldabašame aika buci, buhe niyalma be

    Page 800

    01 wambi;

    02 du tang ni bithe, tere inenggi wasimbuha, tuleri tehe iogi,

    03 sini kadalara ba i bayasa, ambasa i deote juse be sini jakade gajifi

    04 tebu sehe 39/40 bihe, tebume wajici, wajiha seme bithe wesimbu,

    05 unde oci, unde seme wesimbu;

    06 si uli efu i wesimbuhe bithe, fuma dzung bing guwan tung

    07 yang sing, baicaha jeku dabsun be neneme bithe wesimbuhe, te

    08 takūraha niyalma amasi alanjime, yan giya ja šan i mederi be

    09 dooha niyalmai 40/41 jeku be dade lii iogi de boolame, nikan i sin i

    10 emu tanggū ninju hule bi sehengge, miyalici, nikan i sin i emu

    11 tanggū dehi ninggun hule sere, jai yoo jeo i beiguwan liyang dzung

    12 ioi boolame, neneme waha kiyoo bang kui uksun i kiyoo yūn lei i

    13 jeku, nikan i sin i juwan ilan hule emu sin, nacibu gaifi monggo i

    14 ilan minggan ninggun 41/42 tanggū gūsin uyun haha de, juwe niyalma

    15 de emu sin buhe, jeku uheri jušen sin i emu tanggū jakūnju emu

    Page 801

    01 hule uyun sin emu hontoho, jai monggo i nadan minggan ninggun

    02 tanggū jakūnju jakūn niyalma de, dabsun buci isirakū ofi, fuifure

    03 ba i dabsun be gaifi, nenehe amaga uheri emu tumen gin dabsun

    04 buhe, tung yang 42/43 sing ninggun biyai juwan juwe de, beile be

    05 dahame fu jeo de genehe;

    06 tere inenggi, julergi jase bitume anafu tehe jirhai iogi

    07 isinjifi, han de alame, cing tai ioi, sio yan i ba i niyalma gemu

    08 ubašambi seme emgi hebdefi gercilehe, juwe 43/44 niyalma be

    09 gajihabi, jai ujulafi genere emu udu niyalma be jafahabi, jafaha

    10 niyalma gemu ubašara yargiyan seme alambi seme alaha manggi, han

    11 hendume, gercileme jihe šusai wei ing k'o be beiguwan obuha, susai

    12 yan menggun, gecuheri etuku, amba boro šangnaha, ilhi gercilehe

    13 jeng dze io be ciyandzung obuha, gūsin yan menggun, gecuheri

    14 etuku 44/45 šangnaha;

    Page 802

    01