Harvard University FAS Shield

  • Home
  • Introduction
  • Language and History
  • Course Information
  • Graduate Study
  • Resources for Study
  • Links
  • Volume 1
    Volume 2
    Volume 3

    Search:

    Volume 1, Fascicle 28
    Page 401

    01 tongki fuka sindaha hergen i dangse;

    02 omšon biyai ice inenggi, du tang darhan hiya be, liyoodung

    03 de geren beise de ulin baime gaiha, jai geli suje ulin hūlhaha seme

    04 ini deo dartai gercilefi, simiyan ci ebsi hergen i bodome šangnaha

    05 aika jaka be, hūlhaha ulin be gemu gaifi, emu ubu be 1/2 gerci de

    06 buhe, juwe ubu be du tang, dzung bing guwan, fujiyang, tšanjiyang,

    07 iogi ci wesihun šangname buhe, du tang ni hergen be efulefi ilaci

    08 jergi dzung bing guwan obuha, gisun ci nakabuha, ulin buhe

    09 jirgalang age, jaisanggū age, yoto age, šoto age, ere duin beile be

    10 suwe embici dergi ahūta i sargan angga sime buhe, 2/3

    11 embici suweni dergi eshete ahūta be ume han tebure, membe han

    12 tebu seme tuttu gūnime ulin buhe dere, tuttu akūci, suwe

    13 hehe i mujilen i gese kai seme weile arafi, hehesi i fokto nerebufi

    14 hūsihan hūwaitabufi na be hergen arafi, hergen i dolo ilan inenggi

    15 ilan dobori horiha, han i beye, tere ilan beile i tehe bade genefi, 3/4

    Page 402

    01 jusei baru gasame dere de cifeleme becefi boode unggihe;

    02 nio juwang ni niyalma, ice inenggi birai cargi dalin de cooha

    03 sabumbi seme alanjifi, ice juwe de hošoi amin beile juwe minggan

    04 cooha be gaifi genehe, udafi jekini seme 4/5 ilan tanggū yan

    05 menggun unggihe;

    06 ice ilan de, g^ai jeo i aita fujiyang de han i etuhe sekei

    07 sijiha jibca buhe;

    08 ice duin de, neodei be niyalma tantaha, yafahan niyalma be

    09 tūbuhe seme orin sunja yan menggun 5/6 gaiha, darhan efu be geren

    10 i hebe akū tubihe moo be dendere, icihiyara unde siden i nikan be

    11 ujibuhe seme gūsin yan i weile gaiha, unege be enculeme weile

    12 beidehe seme gūsin yan i weile gaiha;

    13 hai jeo i niyalma alanjime liyoha bira i bajila tasha erinde

    14 duleke cooha bonio erinde dube lakcaha seme alanjiha; 6/7

    15 sihan, saman, ini ahūn deo i orin haha i alban be

    Page 403

    01 guwebumbihe, amasi benjire jakade, han hendume, beiguwan i hergen

    02 buhe;

    03 nikan jang san ini niyamangga niyalmai weile be gidaha

    04 seme han i šangname buhe tanggū yan menggun gaiha, ini 7/8

    05 beyede weile arafi, uyun yan menggun gaiha;

    06 han i bithe, ice duin de wasimbuha, gūsa gūsai ilata iogi de

    07 hendufi, emu iogi be gūsade amba poo dagilabu, emu poo de morin

    08 juwete, niyalma afabu, tereci funcehe niyalma be sonjofi beri

    09 ashaci ojoro sain niyalma be beri ashabu, beri ashaci 8/9 ojorakū

    10 niyalma be, gemu ilan sangga i poo miyoocan jafabu seme henduhe;

    11 han i bithe, ice sunja de fung hūwang ceng ni lii iogi de

    12 wasimbuha, mao wen lung mederi tun de bio, solho i hecen de

    13 bio, hecen de akū bigan i bade bio, jai jeng giyang ni bira dooha

    14 9/10 nikasa be mao wen lung bargiyafi gamahabio, aibide bi, tere

    15 be gemu yargiyalame medege gaifi hūdun alanju;

    Page 404

    01 ice hecen i jao iogi, nadan sihan duin tanggū gin hibsu

    02 benjihe;

    03 sabitu i weile be bošome goidaha seme donggo efu 10/11 du

    04 tang, yangguri dzung bing guwan, ere juwe amban de susaita yan

    05 i weile gaiha;

    06 ice jakūn de, ulin bume udaha orho be ejen gajiha bici

    07 wajiha, gajire unde bisirengge be gemu faitaha, udaha seme

    08 ganaha de weile, meni meni tokso tefi tariha jeku orho afiya šušu

    09 orho be 11/12 meni meni ejen gaikini, boo usin be goiha ba i

    10 niyalma de bu;

    11 han i bithe, juwan de wasimbuha, sain etuku mahala etufi

    12 cimari dari han i yamun de, beise i yamun de yamulaha manggi,

    13 yali bujufi arki nure wenjefi sile cai omibure ulebure doro be, ere

    14 liyoodung ni elgiyen bade ainu nakaha, du tang dzung bing guwan

    15 ci fusihūn, iogi tšanjiyang ci wesihun, idu jafafi meni meni 12/13

    Page 405

    01 beise i yamun de gajifi, fe kooli sarila, nirui niyalma cimari dari

    02 nirui ejen beiguwan i yamun de yamula, beiguwan gaifi tšanjiyang,

    03 iogi de yamula, tšanjiyang iogi gaifi fujiyang de yamula, fujiyang

    04 gaifi du tang dzung bing guwan de yamula, du tang dzung bing

    05 guwan gaifi meni meni hošoi ejen beise i yamun de šun gabtame

    06 yamula, tereci hošoi beise meni meni gūsai beise ambasa 13/14 gemu

    07 isahabi dasahabi seme han de alanju, beiguwan etuku gūlha

    08 mahala ilan jergi ci wesihun dagila, tšanjiyang iogi duin jergi ci

    09 wesihun dagila, fujiyang sunja jergi ci wesihun dagila, du tang

    10 dzung bing guwan nadan jergi ci wesihun dagila, uttu

    11 yadabufi, jergi niyalma ci sitabufi, han i ere šangnara de baharakū

    12 ofi, jai buyehe seme aide bahambi, nikan 14/15 baha niyalma saikan

    13 gosime hairame genggiyen i banjirakū, dergi niyalmai kooli be

    14 tuwarakū buyarame gejureme aika gaijara weilebure ohode, baha

    15 niyalma gaibumbi, beye inu wasimbi kai, hergen akū buya niyalma,

    Page 406

    01 yaya hafasa jidere be saci tehe baci ili, morilaha bici

    02 ebu, jugūn be šolo arame jaila, beiguwan, tšanjiyang iogi be

    03 acaci, sara kiru be jailabufi sini beyei teile aca, 15/16 tšanjiyang

    04 iogi, fujiyang be acaci, sara kiru be jailabufi ineku beyei teile aca,

    05 fujiyang, du tang dzung bing guwan be acaci, sara kiru be jailabufi

    06 beyei teile aca, tucifi yabure bade ocibe, beye tefi banjire de

    07 bicibe, doro be ume jurcere;

    08 juwan de, babai be soktoho seme, simiyan de 16/17 buhe emu

    09 niyalma, liyoodung de šangnaha ilan suje, orin yan menggun, orin

    10 mocin gemu gaiha;

    11 liyoha bira i cargi ci, emu morin yaluha nikan ukame jihe;

    12 juwan emu de, manggol taiji i emu monggo, 17/18 niyalma

    13 be huwesileme waha seme jakūn gūsai ubu sindame waha;

    14 amin beile, ajige age, amala genehe ambasai beyei teile

    15 gemu jio, emgi genehe šanggiyan bayara coohai niyalma be gemu

    Page 407

    01 weri, baduri ilan minggan cooha be gaifi hai jeo de te, asan, juwe

    02 minggan cooha 18/19 gaifi nio juwang de te, wehe ambula isabu,

    03 agūra hajun aika jaka be dasame te, ekisaka ume tere, neneme

    04 genehe ambasa be, baduri, asan juwe bade gese dendefi te;

    05 juwan juwe de, cang diyan, yung diyan, da diyan, sin diyan,

    06 gu ho, giyang bitume tehe gašan gašan i 19/20 nikasa be, gemu meni

    07 meni hanciki hecen pu de bargiyame dosimbu, bargiyame wajirakū

    08 ofi cargi niyalma ebsi dosime tūme dain jidere, ebergi niyalma casi

    09 ukame ubašame genere, aika weile tucike manggi, ba i ejen šeo pu

    10 hafan de weile, meni anafu tehe coohai ambasa mende inu weile

    11 ombikai, suwe wacihiyame bargiyarakū, tulergi sindafi 20/21 dain i

    12 niyalma de gamabure anggala, be wambi;

    13 usin fehume boo icihiyame munggatu, munggu, salgūri, dooli

    14 hafasa jifi bithe wesimbume, gašan gašan i nikasa gemu emu han i

    15 irgen kai, jeku acan jeki, boo acan teki, membe ainu guribumbi

    Page 408

    01 seme baimbi seme habšanjiha, donjici tere gisun inu mujangga, tuttu

    02 uhe 21/22 meni ba i jeku be acan ganafi jeki;

    03 juwan juwe de, han yamun de tucifi hendume, lungsi be

    04 wesibufi beiguwan i hergen buhe, arai tšanjiyang be wasibufi

    05 beiguwan obuha, munggan tšanjiyang be wasibufi iogi obuha, moohai

    06 tšanjiyang be wasibufi iogi obuha, singgiyai iogi be 22/23 wasibufi

    07 beiguwan obuha, esentei iogi bihe, wesibufi tšanjiyang obuha,

    08 sangguri iogi be wasibufi daise beiguwan obuha;

    09 juwan ilan de, enggeder efu genehe, jeng giyang ni niyalma,

    10 solho i ergide poo sindambi seme alanjiha;

    11 ineku tere inenggi, amba beile menggun ku i da de 23/24

    12 genefi ninggun tumen ninggun minggan yan menggun gajifi, jušen i

    13 hergen baha hafasa de bumbi, coohai niyalma de salambi seme gajiha;

    14 tere inenggi, du tang donggo efu, fusi efu dzung bing

    15 guwan, solho i baru ilan minggan cooha gaifi genembi seme algimbufi

    Page 409

    01 bederehe, solho i emu 24/25 niyalma musei duin niyalma unggihe

    02 bithei gisun, mao wen lung, cen liyang tše, jao ceng gung, lii ing

    03 lung, jao jiyūn, suweni solho i mi šan de tefi birai wargi be jing

    04 nungnembi, bi karu mao wen lung be baime cooha geneci, suweni

    05 solho be suwaliyaburahū seme generakū, muse juwe gurun unenggi

    06 sain banjimbi seci, mao wen lung, cen liyang tše be jafafi 25/26

    07 bu, tuttu buhede, suweni yuwanšuwai be unggire, mao wen

    08 lung, cen liyang tše be gaifi bi okto arambio, sini emu yuwanšuwai

    09 be gaifi si okto arambio, juwe gurun i doro acafi mujilen elhe ofi

    10 cihalaci ishunde hūda hūdašame, cihakū oci, meni meni gurun ofi

    11 ekisaka banjiki seme gūnime gisurembi dere, mao wen lung, cen

    12 liyang tše be burakūci, baibi sain 26/27 seme holtome jabufi ainambi,

    13 cihangga oci, muke tuwa i gese hūdun gisure, hūdun gisurerakū

    14 ofi, mao wen lung, cen liyang tše donjifi, okto jefi bucehe de ukaka

    15 de, jai suwe sain banjiki sehe seme bi akdarakū, dailiyoo i tiyan dzo

    Page 410

    01 han meni aisin han i dailaha eden asu gebungge niyalma be gaifi,

    02 gaji seci buhekū, dain ofi inu jabšahakūbi, suweni solho

    03 i 27/28 jao wei jung gebungge niyalma, dehi funceme hecen be gaifi

    04 ubašaci, meni aisin han alime gaihakū ofi, muse juwe gurun sain

    05 banjihabi, te ere mao wen lung, cen liyang tše be sini gurun i

    06 dolo tebufi, mini gurun be nungneci, simbe inu abka wakalambi

    07 dere, sini dolo gūnici endembio, mimbe suwe asuru fusihūn ume

    08 gūnire, niyalmai ciha waka, 28/29 abkai ciha;

    09 juwan duin de, hai jeo i niyalma gurime yoo jeo de genehebi,

    10 tere boo, jetere jeku, orho turi be aita si tuwame hai jeo, yoo jeo,

    11 g^ai jeo i amargi babe neigeleme icihiya, usin be usin icihiyara

    12 ambasa genefi icihiyakini; 29/30

    13 turusi baksi de juwan mocin, juwan yan menggun, emu

    14 gecuheri, sanggarjai taiji sargan de unggihe;

    15 han i bithe, juwan duin de wasimbuha, liyoodung, hai jeo de

    Page 411

    01 uhereme emu niru dehite morin hūwaita, tereci funcehe morin be

    02 gemu gamame, emu nirui emu tanggū 30/31 uksin i niyalma be

    03 liyoodung de tofohon uksin, hai jeo de tofohon uksin, daise beiguwan

    04 emte, ciyandzung emte, gūsita uksin be gaifi ilan morin be ulebure

    05 emu niyereme niyalma gamame gene, tereci funcehe uksin i niyalma

    06 aika baita medege tucici, dehi morin de dehi uksin i niyalma

    07 yalukini, morin akū uksin i niyalma morin akū seme gašan de

    08 ume bisire, meni 31/32 meni sejen kalka be gaifi morin coohai niyalmai

    09 amala dahame yabu, jai emu nirui ice etuhe susai uksin i uiyalma

    10 be liyoodung, hai jeo de gese dendehebi, tere ice susai uksin de,

    11 emu niru juwete tu ara, juwe bade emte janggin ejen arafi tere

    12 dendehe ice uksin i niyalmai gebu be bithe arame gaifi, aika baita

    13 medege ohode, tucire 32/33 coohai niyalma be ume dahara, hecen de

    14 ilire bade ili;

    15 tere inenggi, guwangning ci nadan niyalma ukame nadan

    Page 412

    01 morin yalufi jihe;

    02 juwan ninggun de, guwangning ci duin monggo 33/34 sunja

    03 nikan, uheri uyun niyalma morin yalufi ukame jihe, tere inenggi jai

    04 geli duin monggo guwangning ci ukame jihe;

    05 juwan nadan de, nadan yafahan nikan guwangning ci ukame

    06 jihe; 34/35

    07 juwan jakūn de, hošoi amin beile jeng giyang de sunja

    08 minggan cooha be gaifi genehe, unggihe bithei gisun, cang diyan,

    09 yung diyan, da diyan, sin diyan be hiyan šan, fung hūwang ni iogi

    10 sini hanciki pu tun tokso i niyalma be, si šeo pu be gaifi bargiyafi

    11 gurire bade gamame gene, kuwan diyan i iogi sini harangga pu tun

    12 tokso i niyalma be, si 35/36 šeo pu sebe gaifi bargiyafi gurire bade

    13 gamame gene, meni meni harangga niyalma be bargiyame

    14 wacihiyarakū, amala tutaha niyalma be, meni coohai niyalma wambi,

    15 tere wabuha niyalmai harangga hafan de ujen weile arambi, gurire

    Page 413

    01 bade gamame yooni isibuci, hafasa suwende gung kai, tuttu

    02 guribume gamarakūci, birai dergi ci aikabade cooha jihede, 36/37

    03 ba i niyalma cen liyang tše i adali geli jafafi burakū seme

    04 guribumbi;

    05 tere inenggi, borjin hiya be weile araha, weile i turgun,

    06 darhan hiya i baiha de beise be ulin buhe seme, han jili banjifi

    07 jaisanggū age, jirgalang age, šoto 37/38 age be, dusy i yamun de

    08 hehesi i etuku hūsihan fokto etubufi girubumbi seme, tebuhe bade

    09 borjin hiya genefi tere ilan beile i baru hendume, suwe han i

    10 tukiyehe niyalma ohode, hungkereme sain, han i wakalaha niyalma

    11 ohode, tuwarakū, suwe hiya age be han tukiyere jakade, hiya age,

    12 hiya age seme sain 38/39 ofi, hiya age weile baha, adun age be han

    13 tukiyere jakade, adun age, adun age seme sain ofi, adun age weile

    14 baha seme henduhe manggi, jirgalang age jabume, si ere gurun i

    15 amban wakao, ere gisun be doigonde ainu henduhekū seme hendure

    Page 414

    01 jakade, borjin hiya bi ilaci jergi fujiyang, mini dele ilan jergi 39/40

    02 amban

    03 bi, minde ai jobolon seme jabuha, jai šoto age i baru, si encu

    04 gūsai hiya age de bure anggala, sinde bisire borjin minde emu

    05 niyecen buhebio seme yertebume henduhe manggi, ilan beile

    06 korsofi šajin de duilefi wara weile maktafi han de alaha, 40/41 han

    07 hendume, wafi joo, muse erebe takūrame goidaha, dere de

    08 yalmanggi ijufi orho sektefi, juwan inenggi juwan dobori hergen i

    09 loo de hori, ice šangnaha dehi yan menggun, juwe yan aisin

    10 gaisu, jai gašan i jušen, ai jaka be gemu ini juse de bu seme

    11 weile wajiha; 41/42

    12 han i bithe, juwan uyun de nikasa de wasimbuha, bi liyoodung

    13 de jihe ci tuwaci, ai ai alban gemu haha tolorakū, duka tolome

    14 weilembi, duka toloci ememu duka de dehi susai haha bi, ememu

    15 duka de tanggū haha bi, ememu duka de emu juwe haha bi, tuttu

    16 duka toloci bayan niyalma ulin bufi guwembi, yadara niyalma

    Page 415

    01 ulin akū ofi, jing 42/43 weilembi, bi suweni tere jurgan be

    02 yaburakū, mini daci banjiha jurgan, beise ambasa be fejergi niyalma

    03 de ulin gaiburakū, bayan yadahūn be gemu neigen haha tolofi, orin

    04 haha de emu niyalma be cooha ilibumbi, ebšere baita oci, juwan

    05 niyalma de emu niyalma tucibufi weilebumbi, elhe baita oci, tanggū

    06 niyalma de emu niyalma be tucibufi weilebumbi, tanggū ci 43/44

    07 fusihūn, juwan ci wesihun, baita be tuwame weilebumbi, tuttu

    08 ai ai doro šajin genggiyen ofi, abka mimbe gosimbi, yaya gurun

    09 i han niyalmai jobolon, tulergi ci jiderakū, beye ci tucimbi sere,

    10 julgei jiyei han, juo han, cin el ši han, sui yang di han, aisin i

    11 wan yan liyang han, tese gemu arki nure, hehe ulin de dosifi, gurun

    12 i jalin de 44/45 joborakū, doro be dasarakū ofi, ceni beyei ehe de

    13 doro efujehebi kai, suweni nikan i han, doro šajin neigen akū, han

    14 i beye taigiyan sindafi ulin gaime, hafasa inu han be alhūdame fejergi

    15 irgen de ulin gaime, argangga jalingga ulin bisire niyalma de ulin

    Page 416

    01 gaifi guwebume, tondo sijirhūn ulin akū yadara niyalma be

    02 jobobume, dorgi be genggiyen i icihiyarakū, geli 45/46 jasei tulergi

    03 encu gurun i weile de dafi, uru be waka, waka be uru seme

    04 fudarame beidere be abka wakalafi, nikan han i birai dergi ba be

    05 minde buhe, nikan han i joborongge, tere inu, abkai buhe ba be, bi

    06 mini abka de saišabuha jurgan i icihiyarakūci, abka mimbe

    07 wakalarahū seme icihiyarangge ere inu, han i 46/47 tukiyehe

    08 hafasa, han i šangname bure an i bahara jaka be iletu gaimbi,

    09 fejergi niyalma de hūlhame gaijarakū, sain niyalma endebufi weile

    10 bahaci, yamun ci hokoburakū, nikan be kemuni nikan hafan

    11 kadalaci, taciha mujilen ulin gaime gurun be jobobumbi, te birai

    12 dergi nikan be gemu haha tolofi, jušen i hafasa de goiha niyalma

    13 be jušen i hafan kadalakini, 47/48 ya niyalma nikan i hafan de

    14 bisirakū, jušen de dayafi banjiki sere niyalma oci, dayanju;

    15 juwan uyun de, jaisai beile i elcin juwan ihan, orin honin,

    Page 417

    01 juwe guwejihe nimenggi, emu ihan i yali benjihe;

    Page 418

    01