Harvard University FAS Shield

  • Home
  • Introduction
  • Language and History
  • Course Information
  • Graduate Study
  • Resources for Study
  • Links
  • Volume 1
    Volume 2
    Volume 3

    Search:

    Volume 1, Fascicle 24
    Page 349

    01 tongki fuka sindaha hergen i dangse;

    02 nadan biyai ice ilan i inenggi, liyoodung ni babe baha doroi

    03 amba sarin sarilame, han yamun de tucifi, dzung bing guwan ci

    04 fusihūn beiguwan ci wesihun jergi bodome tebufi, dere tukiyefi han

    05 i galai aisin i hūntahan i arki omibuha, sarin sarilame wajiha

    06 manggi, emte jergi etuku etubuhe, geren coohai 1/2 beise sarin

    07 sarilaha etuku šangnaha doroi hengkilere de, han hendume, nikan ini

    08 amba gurun be elerakū, ajigen gurun be waki sefi, ini amba

    09 cooha wabuha, amba babe elerakū, ajigen babe bahaki sefi, ini

    10 amba babe gaibuha, nikan be abka wakalafi, muse be abka urulehe,

    11 ere emte hūntahan arki omibuhangge emte etuku 2/3 etubuhengge ai

    12 salire, coohai beise suilaha be dahame mujilen okini;

    13 ice duin de, yangguri, gangguri, juwe dzung bing guwan

    14 emu minggan sunja tanggū cooha be gaifi, g^ai jeo i jang iogi,

    15 dung cang pu i lio iogi ahūn deo i niyalma gemu guwangning debi

    Page 350

    01 3/4 seme akdarakū ganaha;

    02 han i bithe, nadan biyai ice de wasimbuha, beise meni meni booi

    03 juse be ajigen de aktala, aktalafi beise i hūwa i dolo benjici, jui be

    04 benjihe ama eme bayan wesihun banjimbi kai, mini ere gisun de

    05 isibume buya juse be aktalarakū ofi, beise i hūwa i 4/5 hehesi gūwa

    06 de koraka de haha be warakūn;

    07 han i bithe, nadan biyai ice ninggun de wasimbuha, nikasa

    08 wesihun wasihūn amasi julesi boigon gurime genere niyalmai jeku be

    09 ihan macume ume unggire, ini booi jeku be miyalifi munggatu

    10 de afabume bu, toodame gurime genehe ba i tšang ni jeku be

    11 gaifi jekini, tšang ni 5/6 jeku be bure de munggatu ba i hafan

    12 de hendufi bukini;

    13 ice nadan de, solho nikan de jaha de tefi mukei genere be

    14 bahafi gajiha jakūnju ninggun niyalma be, baitangga faksi niyalma

    15 be ujihe, jai gemu waha; 6/7

    Page 351

    01 ice jakūn de, jafaha juwe solho de jafabufi unggihe bithe

    02 ere inu, bi donjici, mini baha liyoodung ni niyalma suwende ambula

    03 genefi bi sere, mini nikan be minde bedereburakūci adame tefi ehe,

    04 ai sain, nikan meni juwe gurun i dain foihori araha dain waka,

    05 nikan jasei tulergi encu 7/8 gurun i weile de daha be wakalafi abkai

    06 araha dain, abkai wakalaha nikan i weile be solho sini beye de ainu

    07 alihabi, abkai wakalaha nikan de dafi abka de eljere gese

    08 hokorakūci, si abkai dergi abka kai, muse juwe gurun daci aika

    09 8/9 bata kimun biheo, bi kemuni bithe unggime niyalma takūraci,

    10 karu emu bithe unggirakū, karu emu niyalma takūrarakū, genehe

    11 elcin be halburakū, dain de bahafi jafaha hafasa be kemuni sindafi

    12 unggici, baniha sere emu sain gisun akū, si mimbe fusihūlame tuttu

    13 dere, abkai ujire niyalma be fusihūlaha niyalma jabšaha kooli inu

    14 9/10 akū, sini mangga be bi inu sahabi, julge dailiyoo gurun i tiyan

    15 dzo han meni aisin gurun i asu be bederebuhekū, nikan i jao

    Page 352

    01 hoidzung han aisin han i dailaha dailiyoo eden jang giyo gebungge

    02 amban be bederebuhekū ofi, ufaraha kooli inu bi, jai solho i jao

    03 wei jung dehi funceme hecen be gaifi ubašaci, meni aisin han alime

    04 gaihakū ofi, muse 10/11 juwe gurun sain banjiha kooli bi, ere

    05 gemu suweni sara weile kai, solho si nikan be sain seme hokorakūci,

    06 nikan adarame sain, bi donjici nikan i u wang han ini amban gi dz

    07 be solho gurun de emu jalan han tebuhe sere, jai liyoodung ni ba

    08 suweni solho i ba bihe sere, nikan durime gaihabi, jai ini nikan

    09 gurun ci 11/12 ambula fusihūn arafi booi aha i gese ujihebi kai,

    10 nikan de dahafi emu gisun be mararakū geleme banjici, esi sain

    11 oci, bi nikan i gese geleburakū, beye sain banjiki seci ojorakū

    12 oci suweni ciha dere, jao wei jung ni gese sini solho i jaka

    13 ci ubašame jihede, si amasi gaji sembio; 12/13

    14 beise duin ošohoi mangsei puse, du tang dzung bing guwan,

    15 fujiyang kilin i puse, tšanjiyang, iogi arsalan i puse, beiguwan,

    Page 353

    01 ciyandzung biyoo i puse etumbi;

    02 han i bithe juwan de wasimbuha, fe ala ci casi toran jaltakū,

    03 imahū, suwan, yarhū ci ebsi jeku be monggo jafame hadu, fe ala

    04 ci ebsi deli 13/14 wehe, šanggiyan hada, duka ala ci casi jeku

    05 be fe kemuni henohe hanci hatu, yengge, muhu gioro ci ebsi

    06 ehe holo ci casi jeku be monggo jafame hadu, ehe holo ci ebsi deli

    07 wehe, šanggiyan hada, duka ala ci casi jeku be fe kemuni henohe

    08 hanci hadu, fanaha pu, caiha pu i jeku be kemuni henohe fangkala

    09 hadu, jeku be tūfi 14/15 edumiyefi bolgo walgiyafi serguwen de

    10 hule i ton sin i ton be ejefi yamji umbu;

    11 han i bithe juwan emu de wasimbuha, jontoi, bebuhei, sahaliyan,

    12 ubatai, yasingga, koboi, jahai, hondai, ere jakūn gūsai sefu seme

    13 tucibuhe jakūn baksi, suweni fejile šabi dosimbuha juse be saikan

    14 kimcime bithe tacibufi šumbuci 15/16 gung bure, kiceme tacirakū

    15 dosika juse bithe šunderakū oci weile arambi, dosimbuha šabisa

    Page 354

    01 kiceme tacirakūci sefu si beise de habša, jakūn sefu be ai ai baita

    02 de daburakū;

    03 han i bithe juwan de wasimbuha, goloi amban ciyandzung, usin

    04 bošome genehe ciyandzung, gašan bošoro šeo pu, meni meni 16/17

    05 nirui jeku be hūdun bošome nirui niyalma be uhe acafi hadubu,

    06 haduha jeku be ineku uhe hūdun tūbu, tūhe jeku be wekji akū

    07 bolgo weilefi, dobori seruken de umbubu, julgei adali oihori ume

    08 bošoro, fe ala, ehe holo, bi yan, kalka i oforo, tereci wesihun jeku

    09 be gemu monggo jafame hadubu, tereci wasihūn jeku be fe kemuni

    10 henohe 17/18 fangkala hadubu;

    11 yungšun morin tuwame genefi niyalma yordofi bucehe seme

    12 šajin de beidefi, niyalma toodame weile gaime tšanjiyang ni hergen be

    13 wasibufi iogi obume beidehe bihe, han donjifi ahūn alanju, age i

    14 gung be gūnime niyalma 18/19 toodara weile gaijara hergen wasibure

    15 be gemu nakafi, kemuni tšanjiyang ni hergen de bibufi, cooha

    Page 355

    01 afabufi, afabuci, dain oci muterakū, gašan de oci tondo akū, ce

    02 gemu ulin gidaha manggi weile gaiha, hergen be gemu efulehe;

    03 juwan duin de, guwangning ci nadan monggo 19/20 ukame

    04 jihe;

    05 monggo i urut gurun i darhan baturu beile i tofohon boigon

    06 ukame jihe;

    07 juwan duin de, usin dendeme genembi seme gašan gašan de

    08 neneme medege alanaha gisun 20/21 ere inu, hai jeo bade juwan

    09 tumen inenggi, liyoodung i bade orin tumen inenggi, uhereme gūsin

    10 tumen inenggi, usin be gaifi, meni ubade tehe coohai niyalma morin

    11 de buki, jai meni geren baisin niyalmai usin meni bade tarikini,

    12 suweni liyoodung ni ba i beise ambasa bayasai usin waliyaha ambula

    13 kai, tere usin be 21/22 dosimbume meni gaire gūsin tumen usin be

    14 ere šurdeme bahaci wajiha, isirakūci sung šan pu ci ebsi cilin,

    15 ilu, puho, fan ho, hontoho, simiyan, fusi, dung jeo, magendan,

    Page 356

    01 niowanggiyaha, gu šan de isitala tari, tede isirakūci jase tucime

    02 tari, julge suweni nikan gurun bayan niyalma, ba ambula gaifi

    03 usin be niyalma turifi weilebume, jeke seme wajirakū jeku

    04 uncambihe, yadara 22/23 niyalma usin jeku akū ofi udame jembihe,

    05 udame ulin wajiha manggi giohambihe, bayan niyalma jeku isabufi

    06 niyara, ulin isabufi baibi asarara anggala, tenteke giohara akū

    07 yadara niyalma be ujicina, donjire de inu gebu sain, amaga jalan

    08 de hūturi kai, ere aniya tariha jeku be meni meni gaisu, bi te usin

    09 be tolofi emu haha de jeku 23/24 tarire sunja cimari, kubun tarire

    10 emu cimari usin be neigen dendefi bumbi, suwe haha ume gidara,

    11 haha gidaci usin baharakū kai, ereci julesi giohoto niyalma be

    12 giohaburakū, giohoto de hūwašan de gemu usin bumbi, meni meni

    13 usin be kiceme weile, ilan haha de emu cimari alban usin weilebumbi,

    14 orin haha de emu haha be cooha ilibumbi, ineku orin haha de 24/25

    15 emu haha be alban weilebu, suweni gurun i gese hafasai beye,

    Page 357

    01 hafasai takūraha niyalma be fejergi niyalma de ulin gaiburakū,

    02 dergi niyalma de buburakū, suweni nikan i tšanjiyang, iogi emu

    03 aniya gaijarangge, turi, šušu, je, uheri sunja tanggū hule, olo,

    04 maise, giyen, tere be ton de daburakū, biyadari jetere bele, moo

    05 yaha, hoošan, sogi de tofohon yan gaimbihe, bi tere 25/26 facuhūn

    06 alban be gemu nakabuha, tondo šajin i banjimbi, genehe hafasa be

    07 yali udame jekini seme han i menggun šangnahabi, genehe genehe

    08 ba i niyalma be tolofi bele bu;

    09 tofohon de, kalka i joriktu beile i ninju boigon ukame

    10 jihe; 26/27

    11 juwan ilan de, nio juwang ni niyalma juwe tanggū uksin,

    12 juwe tanggū beri niru, okto sirdan emu minggan, poo i muhaliyan,

    13 ambasa muhaliyan ilan minggan, buya muhaliyan sunja to, g^an sele

    14 susai gin gajihabi; 27/28

    15 han i bithe juwan nadan de wasimbuha, hecen i dorgi hecen i

    Page 358

    01 tulergi jušen i tehe boode bisire tubihe moo de morin ihan

    02 hūwaitafi ijume bucembi, meni meni mooi ejen nikasa de hendufi

    03 saikan tuwakiyame ujibu, ujifi hūda gaime uncakini;

    04 gangguri, yangguri, suwende unggihe juwe tanggū yan 28/29

    05 menggun de, ulha be cihangga niyalma uncanju seme hūlafi, juwe

    06 ejen icinggai udafi jefu, ici akū be durire gese ume udara, neneme

    07 genehe niyalma durire durun i menggun be maktame bufi, nikan

    08 i gasaha gisun be donjifi, menggun unggihekū bihe, jai suweni emgi

    09 genehe emu tanggū uksin be usin fehume genere niyalmai emgi

    10 unggi, wajitala emgi 29/30 dahame yabukini, jai birai dogon

    11 tuwakiyara niyalma birai dalin be ulan fetefi tuwakiyakini;

    12 munggatu suweni emgi genehe niyalma gurun be jobobume

    13 yaburahū, saikan bolgo getuken i bargiyame yabufi jio, ihan

    14 ulgiyan be ba i niyalma yarume benjici, benjihe ulha be yengke

    15 menggun bufi gaifi jefu; 30/31

    Page 359

    01 juwan jakūn de, borjin hiya hai jeo de juwe minggan cooha

    02 be gaifi halame genehe;

    03 juwan uyun de, emu nirui juwanta niyalma tucibufi dangse

    04 araha; 31/32

    05 juwan uyun de, soohai nirui naimangga, daise nirui ejen

    06 yaran be ubui morin gidaha seme gercilefi, gercilehe gisun mujangga

    07 ofi, naimangga be niru ejen obuha, yaran de tofohon yan i weile

    08 gaifi niru bošoro be nakabuha, isun be gerci niyalma alaci hūdun

    09 alaburakū, sunja biya otolo gerci gisun be gidaha seme isun be

    10 32/33 beidesi ci nakabuha, orin sunja yan i weile gaiha, gisun de

    11 tofohon yan i weile gaiha;

    12 orin de, aita alanjime mederi de jaha sabumbi seme alanjiha

    13 bihe;

    14 orin emu de, 33/34 han i beye tucifi geren beise be gaifi

    15 tangse de hengkilehe;

    Page 360

    01 orin juwe de, sirhūnak dureng monggo i susai boigon ukame

    02 jihe;

    03 orin ilan de, hai jeo i aita juwe tanggū 34/35 saca beri

    04 jebele sirdan enggemu hadala yooni unggihe;

    05 orin duin de, ice hecen i jao iogi alanjime, nikan solho

    06 acafi mederi be orin i dobori jaha i jifi, jeng giyang hecen i ejen

    07 tung iogi, tang jan pu i šeo pu be gamaha 35/36 seme alanjiha;

    08 orin duin de, karun i iogi suldungga, borkan i dehi niyalma

    09 be gaifi jeng giyang ni ergide medege tuwaname genehe, langšan,

    10 aimuka be orin niyalma be gaifi ginjeo i tšanjiyang aita be

    11 tuwanggime genefi, aika baita tucikede aita be 36/37 gajime jio seme

    12 orin duin de unggihe;

    13 orin sunja de, jangkio nirui ilan niyalma, tumei nirui tai

    14 de tehe emu niyalma be angga butuleme waha seme, jangkio nirui

    15 ilan niyalma be gemu waha; 37/38

    Page 361

    01 orin de, ice hecen i iogi jao i ho boolanjime, nikan i mao

    02 iogi liyoodung ci burulame tucike han tšanjiyang, wang tšanjiyang

    03 be gaifi, burulame genehe ilan minggan cooha mederi be jaha i

    04 jifi, orin i dobori jeng giyang hecen be kara jakade, jeng giyang ni

    05 cen jung giyūn hecen i ejen iogi tung yang yuwan i ama 38/39 jui

    06 be jafafi bufi dahaha, tang jan pu i niyalma ini hecen i ejen šeo

    07 pu cen gio giyai be jafafi buhe, hiyan šan pu i niyalma ini hecen i

    08 ejen šeo pu lii ši k^o be jafafi buhe, tere ilan hecen i niyalma gemu

    09 tede dahaha seme alanjiha; 39/40

    10 orin ninggun de, amba beile, manggūltai beile, du tang ni

    11 hergen i adun de juwe minggan cooha adabufi ginjeo i ba, goro

    12 jecen i ba, olhocuka babe tuwafi, ginjeo i tšanjiyang aita be amasi

    13 g^ai jeo de bederebufi tebu seme unggihe;

    14 inkeu tere inenggi, 40/41 duici beile, du tang ni hergen i

    15 donggo efu de ilan minggan cooha adabufi, jeng giyang ni ergi

    Page 362

    01 ubašaha irgen be ujulaha ehe be isebume wa, gūwa be boigon arafi

    02 gaju seme unggihe, unggifi tere dobori gūnici olhome ofi, orin

    03 nadan de amin beile, darhan hiya de juwe minggan cooha adabufi,

    04 jihe cooha bedererakū afara dursun oci, suwe 41/42 afa ume ebšere,

    05 šurdeme dacilame tuwabufi, sejen kalka dagilafi, faksikan i elhei afa

    06 seme nonggime unggihe;

    07 orin nadan de, ice hecen i jao iogi yargiyalafi, ini jung

    08 giyūn be takūrafi alanjiha gisun, šanaha de tehe yuwan giyūn men,

    09 mao wen lung gebungge iogi de juwe 42/43 tanggū niyalma be

    10 adabufi, duin jaha i solho han de gisun i bithe beneme geneme,

    11 mederi de ceni nikan neneme solho de elcin genefi, jidere juwe jaha

    12 be acafi, mao wen lung ini emgi bedereme yabu seme bedereme

    13 gamame, ninggun jaha i solho i bade isinafi, mai cuwan pu de

    14 ebuhe be, jeng giyang ni niyalma donjifi 43/44 jeng giyang hecen i

    15 jung giyūn cen liyang tše, mao wen lung de hebe arafi, orin i

    Page 363

    01 dobori pu tokso i irgen niyalma emu udu tanggū jeng giyang ni

    02 hecen tule kaicahabi, hecen i dorgici cen liyang tše jabume

    03 kaicame, nikan i amba cooha jihebi seme urkilafi, hecen i ejen

    04 iogi tung yang yuwan be jafafi, iogi i 44/45 jui be dahaha ninju

    05 isime giyajasa be gemu wafi, jai cimari tung iogi be gamame, ma

    06 teo šan alin de mao wen lung de acanaha, tereci tang jan i niyalma

    07 tang jan i šeo pu be jafafi benehebi, hiyan šan i niyalma hiyan šan

    08 i šeo pu be jafafi benehebi, yung diyan i šeo pu be mao wen 45/46

    09 lung jafafi gamahabi, cang diyan i šeo pu ini cisui acanahabi

    10 seme alanjiha, jai mao wen lung emu tšoo halangga dusy hafan be

    11 jao iogi be daha seme takūrara jakade, jao iogi dusy be wafi, dusy i

    12 uju, dahaha emu niyalma be wahakū jafafi benjihe, benjihe

    13 manggi, 46/47 han, jao iogi be saišafi tanggū yan mengun šangnaha,

    14 takūrafi jihe jung giyūn de orin yan menggun šangnaha;

    15 duici beile, amin beile, du tang, dzung bing guwan, geren

    Page 364

    01 fujiyang, tšanjiyang, emu nirui orita uksin, ilan minggan cooha be

    02 gaifi, jeng giyang ni 47/48 ba i ubašaha gurun be dahabume genefi,

    03 ubašahakū gurun be boigon arafi werihe, ubašaha gurun be olji

    04 arafi, emu tumen juwe minggan olji gajiha;